Bùa yêu
Bỗng tôi nhìn thấy anh hiển hiện, bước đi say sưa giữa những ký hiệu âm thanh linh thiêng, hình ảnh huyền ảo. Hôm qua, tôi đã để riêng vài mẫu tôi rất thích. Tôi phân vân nghi hoặc về khứu giác của mình. Thế mà bây giờ anh đang cầm một trong những ống nghiệm ấy, say sưa lắng nghe hương vị của nó. Anh không nói, chỉ cười. Ba lô của anh vứt ở góc nhà. Anh từ ga đến thẳng đây. Từ anh toả ra hương vị rừng rú, mùi của sạ hươu và trầm gió. Anh đến bên tôi. Tôi vui chết lặng.
Thật khó tưởng tượng là tôi lại yêu anh. Tôi là một kỹ sư Hoá mới ra trường, còn anh đã là nhà báo có chút tiếng tăm.
Không nhiều phụ nữ theo đuổi nghề kỹ thuật. Trường Bách khoa là thiên đường của bọn con trai, lũ con gái chỉ như những người đi lạc vào đó. Các chàng kỹ sư tương lai chiều bạn gái ghê lắm. Nhưng bụt chùa nhà không thiêng.
Trong một buổi hội thảo về tinh dầu tổng hợp, thoạt đầu, anh không gây cho tôi ấn tượng gì đặc biệt. Lỉnh kỉnh quanh anh là máy ảnh, máy ghi âm, micro... Tôi hơi lạ vì anh không dùng loại máy ghi âm số rất thịnh hành xinh xắn như cái bút sang trọng mà các phóng viên khác đã dùng. Khi anh phỏng vấn đại diện của công ty tinh dầu Đức bằng thứ tiếng Anh lưu loát, dùng thuật ngữ khoa học kỹ thuật khá chính xác. Tôi không cưỡng được tò mò, tiến đến hỏi: "Anh học tinh dầu ở đâu?" Anh hơi ngỡ ngàng: "Em học phỏng vấn ở trường báo chí hả?". Thật buồn cười. Tôi nhìn thấy ánh mắt anh có một tia lửa nhỏ. Tôi tên là Thảo. Bạn bè bảo tôi là một cây cỏ khô khan. Hình như chỉ có anh biết cách búng vào một tia lửa khiến cho tôi bùng cháy...
Sau, anh thú nhận vốn kiến thức tinh dầu của anh chỉ khuôn trong các câu hỏi phỏng vấn ấy thôi. Trước khi dự hội thảo của chúng tôi, anh đã phải tìm tài liệu để đọc. Cho dù kết thúc buổi ấy thì lại quên béng. Thế cũng đủ để những bài viết của anh không hời hợt như nhan nhản bài báo thường ngày. Anh đang theo một đề tài. Tôi đã đọc loạt bài đó của anh. Đó là điều tra về các bùa yêu. Một chủ đề thoạt nghe có vẻ mung lung, nhưng thật ra được anh tiếp cận khá nghiêm túc theo cách của xã hội học. Biết bao nhiêu bí mật đang ngày càng mai một về một tập tục đã từng tồn tại hàng ngàn năm ở các cộng đồng thiểu số. Anh len lỏi trong các bản làng miền núi, ghi âm và chụp ảnh. Những chuyến đi của anh để lại tôi một nỗi trống vắng. Hình như anh đam mê những chuyến đi hơn là chuyện có tôi. Quanh anh nhiều cô gái rất xinh đẹp. Tôi hơi lo lắng. Tôi phải luôn thú nhận rằng tôi rất yêu anh. Tôi tự hỏi: "Hay là anh đã biết bí quyết bùa yêu". Anh cười, rồi lại mất hút, chỉ còn thấy anh trong các tin nhắn rời rạc. Tôi muốn điên lên, cái điệu lành lạnh của anh làm tôi bồn chồn. Anh không biết tôi buồn đến thế nào...
Tôi vùi đầu vào phòng thí nghiệm. Vào công việc, tôi quên hết nỗi cô đơn. Vả lại, việc của tôi gắn với một không gian yên tĩnh, tính thận trọng. Chỉ một thao tác lắc bình tam giác, hồi năm thứ nhất, thày tôi đã bắt chúng tôi tập cổ tay hàng tháng. Khi thao tác chuẩn độ, tay lắc tay van, mắt quan sát, chỉ một giọt, không hơn không kém một giọt dung dịch, kết quả đã khác rồi.
Tháng này, tôi tham gia vào một đề tài vừa là theo đặt hàng của công ty liên doanh Đức, vừa phục vụ cho đề án thạc sĩ của tôi. Đó là nghiên cứu tổng hợp hương thơm phi tự nhiên. Mười nghìn loại hương thơm khác nhau, kể cả lấy từ các loại hoa hoặc do nhân tạo, đặc trưng cho từng lớp thị trường. Có thể tôi sẽ góp một loại nước hoa trong số mười nghìn loại ấy. Tôi là một người trong sáu tỷ người đang sống trên trái đất, tôi sẽ lọt vào "Top 10.000". Mười nghìn so với sáu tỷ, thế chẳng đáng lao vào việc hay sao?
Tôi cùng thày hướng dẫn bay sang Đức. Tôi lạc vào cánh đồng hoa bạt ngàn không biết lối ra. Đồng hoa oải hương như khu rừng thấp phủ tấm khăn tím ngan ngát. Đồng hoa hồng tràn ngập thứ ánh sáng lạnh nhân tạo của nhà kính mà thơm dịu dàng, ấm áp... Tôi nhắn cho anh: "Giá anh có ở đây. Thật tuyệt vời". Anh nhắn lại: "Anh nhớ em. Nếu em đi với anh, cũng thật tuyệt vời".
Tôi ngạc nhiên. Đồ hấp. Tôi đã theo anh một chuyến đi. Cuốc bộ là nhẹ. Có khi lội suối, đi bè mảng. Đến những xóm không có đường ô tô. Một bà già chỉ cái áo đang mặc bốc mùi khen khét, bảo: "Từ thời bắt chồng đấy". Rồi bà cười móm mém, cất tiếng hát. Bài hát bùa chồng hồi xưa mình hát đấy. Tiếng ư a phát ra từ cái miệng già nua, phát ra từ lồng ngực cổ thụ của bà. Tiếng hát ấy chui vào bộ máy kềnh càng bên anh, nó cứ ở yên đó, nó không chết theo bà già ấy nữa. Tôi bảo anh: "Em đi một chuyến như du lịch hoang dã cũng thích, nhưng đi mãi như anh không chán à?" Anh bảo tôi: "Em cứ tỉ mẩn hết ngoáy lại pha, lại đun đun nấu nấu thế cũng không chán à?" Có lẽ, chúng tôi khác nhau quá, nên có nhiều điều mới mẻ kể cho nhau. Tôi lờ mờ thấy điều đó khiến cho quan hệ chúng tôi cùng không nhàm chán. Chỉ có vui thì thật vui, buồn nhớ cũng khá buồn. Nhưng tình yêu nào không có nỗi buồn? Đi với anh, đôi khi có một cô phóng viên đẹp. Cô ta dùng loại nước hoa đầy mùi ô liu ngai ngái Mỹ la tinh. Da nâu sáng, tóc quăn trước trán, mắt đen và môi cong mọng son Thái. Mắt và môi ấy nhìn anh, tôi đọc thấy cái nhìn mê say, khiến tôi như ăn phải ớt.
Trong cánh đồng hoa hồng, tôi hái hoa như bao nhiêu người khác. Họ hái chín ngìn bông hoa trong một giờ, tôi hái hai nghìn bông. Không ngắt cuống hoa. Ngón tay cái đặt nhẹ trên bông hoa, bốn ngón tay đỡ phía đài hoa, thế là chỉ những cánh hoa rơi nhẹ vào túi ở trước bụng. Có lẽ đi trong hương thơm lâng lâng nên công nhân hái hoa ít mệt, năng suất cao. Riêng tôi chủ yếu kiến tập một quy trình làm hương liệu thiên nhiên. Nơi đây từng đống cánh hoa như vựa lúa ở đồng bằng sông Cửu Long. Tôi đảo núi cánh hoa ấy, dồn vào nồi trích ly, các phân tử hương thơm đặc trưng hoa hồng tan vào dung môi, rồi dung môi ấy mang chưng cất. Bốn tạ hoa để được một cân hương liệu sóng sánh. Rồi chúng đóng lại thành sáp dẻo mùi hăng hắc. Ông kỹ sư Đức bảo: "Hương thơm mê ly lúc thường, cô đặc lại nó xấu xí và hắc thế đấy". "Ông hương thơm" này cười: "Tình yêu cũng vậy, có nồng độ vừa phải, giản dị cuộc sống thông thường thì đẹp, nếu cô cô đặc tình yêu đến nồng độ cao thì có khi không nhận ra nó nữa". Nhưng ông ấy cũng là con người của thương trường, sau triết lý tình yêu thì nói luôn: "Hai mươi ngàn ê-rô một cân này". Chỉ một cân hương liệu ấy, đã là cả một gia tài.
Tôi có thể phân biệt được năm trăm loại mùi thơm, nhưng "ông hương thơm" thì phân biệt năm nghìn loại hương thơm. Người châu Âu có thói quen cái gì cũng làm đến tận cùng, chuyên nghiệp tột bậc. Tôi chợt nhớ đến anh. Tôi và anh cũng có cái đam mê ấy, nhưng rồi nỗi say mê ấy có theo chúng tôi mãi không? Hay là khi lập gia đình, chúng tôi sẽ lại buông xuôi như biết bao đồng bào mình.
Mỗi loại hoa lại có cách chưng cất hay trích ly hương liệu khác nhau. Nhưng khi có nguyên liệu rồi, thì công việc pha chế sản phẩm gần giống nhau, song lại có cái khó khác. Đó là sự tinh tế, chi ly. Tôi phải làm sao để "ông hương thơm" công nhận đã có thứ hương thơm mười nghìn linh một.
Trong phòng cảm quan, sống với hương thơm, có lúc bất chợt tôi nghĩ tới anh, tim tôi thắt lại. Anh bảo: "Có em đi cùng, anh mới chăm tắm giặt, chứ mọi khi anh có thể ngủ nhờ hang chồn, hang dím". Khủng khiếp. Tôi giận: "Thế giới cứ như anh thì chúng em thất nghiệp". Anh bèn nói: "Rừng kỳ lạ lắm. Có con dím khai khú thì có con hươu sạ. Có con cú hôi thì có cây trầm hương..." Tôi còn lạ gì, những túi thơm động vật cũng là một loại hương liệu quý. Tôi trêu anh: "Anh là con dím, con cú, con chồn. Còn em là cây trầm, là con hươu sạ" Anh cười sảng khoái: "Anh không thể bất động như cây gió, lại không chạy vun vút như con hươu được. Anh bị em chốt chặn ở hai đầu"
Mỗi khi tôi bước ra phòng thí nghiệm, thời gian ít ỏi là nhớ đến anh. Anh có nhớ tôi không? Hay là cái cô ô liu son Thái đã bủa lưới anh rồi? Nhiều ngày nay không có tin nhắn gì của anh. Tôi biết, anh đã đến những vùng không có sóng điện thoại, không có mạng Internet, chỉ có các loại bùa yêu bí ẩn. Tôi cũng mong anh tìm được bí quyết của một bùa yêu, tôi sẽ tình nguyện chết chìm trong lưới tình của bùa anh. Nhưng mà có thể cô ô liu cũng sẽ có một lá bùa, cô ta sẽ bỏ bùa người đầu tiên cô ta nhìn thấy, đó là anh. Tôi không muốn nghĩ nữa...
Tôi đã cố gắng trải qua các cuộc giám định, rồi sê-mi-na... Thậm chí trong mơ tôi cũng thấy mình trôi giữa các công thức hoá học. Những hình lục giác có các vạch liên kết tua tủa như gai, những chữ cái ký hiệu bay lượn cùng các biểu đồ... Nhưng các kết quả vẫn đáng thất vọng. Tôi chỉ tìm lại những bản sao các loại hương thơm quen thuộc.
Tôi phải làm việc với một kỹ sư hoá màu, chuyên gia về các loại son, cũng là thành viên Hội đồng quản trị công ty mẹ ở Đức. "Ông son phấn" hướng dẫn tôi: "Cô phải nhớ rằng, cô đang tìm một sản phẩm cho thị trường tiềm năng ở Việt Nam, cho một lớp người tiêu dùng cụ thể, nhu cầu cụ thể". Với tôi, các mùi thơm được ghi bằng công thức hoá, còn với "ông son phấn", mùi thơm có đặc điểm xã hội đầy nhân tính. Nước hoa Mỹ thì nồng độ đậm, người Mỹ ưa sự rõ ràng, gay gắt. Sản phẩm cho người Pháp thì phải có mùi nhẹ nhàng, quyến rũ, cho Tây Ban Nha thì cần sự đậm đà đầy chất Flomenco, với thị trường Nhật thì nói chung cần dịu dàng, kín đáo...". "Ông son phấn" dự kiến thâm nhập thị trường Việt Nam bằng hai trăm loại nước hoa, nhưng ông cần một loại mùi hương cơ bản, cho lớp người trẻ tuổi". Ông nói: "Đó không phải là những người mẫu, những quý bà chỉ phân biệt nước hoa bằng chữ "Made in...". Họ ít lắm. Mà thị trường triển vọng sẽ là lớp thanh niên có học thức, có óc phê phán và có khiếu thẩm mỹ nhất định. Chúng ta hướng đến tương lai gần ấy"
Tôi chưa tới đích, hơi nản.
Bỗng nhiên tôi nhận được một cú điện thoại khiến tôi quyết định vội vã trở về nước. Anh gặp nạn. Tôi rời nước Đức với tâm trạng thất bại nặng nề. Tiễn tôi, "ông hương thơm" bảo: "Cô hãy cứ tìm một loại nước hoa cho chính cô". Tôi? Tôi có phải là một khách hàng trong lớp tiềm năng của "ông son phấn" không? "Ông hương thơm" lại cười: "Và cho your boyfriend" Tôi lại giật nảy người: Cho anh?
Tôi tưởng như mọi sự trên đời đều vô nghĩa. Rất lâu sau, tôi vẫn cứ tự lừa dối mình là anh vẫn còn trong một chuyến đi xa. Như thế tôi mới có thể trở lại với công việc.
Giờ đây, bên cạnh tôi không có "ông mùi thơm" phân biệt được năm nghìn mùi thơm, không có "ông son phấn" biết được gu thẩm mỹ của hai nghìn khu vực thị trường. Tôi đối diện với chính tôi, với nỗi nhớ anh thắt lòng.
Tôi tự giam mình trong phòng thí nghiệm, tắt máy điện thoại. Tôi trở thành một bộ phận của hệ thống dây dợ, bình lọ, máy tính và... hương thơm nữa.
Một ngày làm việc như vậy có khi tôi quên thời gian. Một lần tôi đã ngủ gục tại bàn làm việc. Trước mặt tôi là những ống nghiệm đánh số. Máy tính vẫn bật, trình "Screen saver" hiện lên những hình ảnh chạy. Đó là những đoạn băng tôi quay ở Đức, xen kẽ những ảnh anh để lại, chụp ở những nơi thâm sơn cùng cốc. Tôi đã cố gắng đọc, nghe, xem lại những gì anh để lại. Tôi buồn chết lặng.
Bỗng tôi nhìn thấy anh hiển hiện, bước đi say sưa giữa những ký hiệu âm thanh linh thiêng, hình ảnh huyền ảo. Hôm qua, tôi đã để riêng vài mẫu tôi rất thích. Tôi phân vân nghi hoặc về khứu giác của mình. Thế mà bây giờ anh đang cầm một trong những ống nghiệm ấy, say sưa lắng nghe hương vị của nó. Anh không nói, chỉ cười. Ba lô của anh vứt ở góc nhà. Anh từ ga đến thẳng đây. Từ anh toả ra hương vị rừng rú, mùi của sạ hươu và trầm gió. Anh đến bên tôi. Tôi vui chết lặng.
Tôi đấm anh: "Sao anh không đi mãi với cái cô ô liu son Thái của anh đi". Và... Choàng tỉnh. Trời ơi... Trong tâm trí tôi có một ánh chớp lạ kỳ. Cả trí tuệ và tình yêu cùng đau đớn và hân hoan lên tiếng.
Ngày mai tôi sẽ báo cáo trước hội đồng kiểm định mẫu hương thơm tôi tổng hợp, cái ống nghiệm mà anh đã thưởng thức trong mơ. Tôi đặt tên cho loại nước hoa ấy: "Bùa yêu".